Emmanuel De Bock waagt de sprong: van DéFI naar MR

Na meer dan tien jaar fractievoorzitter te zijn geweest van DéFI in het Brussels parlement, heeft Emmanuel De Bock aangekondigd dat hij zich aansluit bij de Mouvement Réformateur. Deze stap, die wordt gezet tegen de achtergrond van een politieke herschikking in Brussel na de impasse, doet vragen rijzen over het evenwicht tussen de grote partijen en de kleinere formaties.

Een carrière gevormd door toewijding en ambitie

Emmanuel De Bock, 49 jaar oud, debuteerde in 2010 als afgevaardigde in het Brusselse parlement en werd daarna gedurende meer dan tien jaar fractieleider van FDF (nu DéFI). In de zomer van 2024 stelde hij zich opnieuw kandidaat voor het voorzitterschap van DéFI tegen Sophie Rohonyi, na een eerste mislukking in 2013 tegen Olivier Maingain. Gesteund door meer dan 1.000 voorkeurstemmen in Ukkel bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2024, gelooft De Bock niettemin dat zijn vaardigheden “beter tot hun recht komen” in de MR, waar hij het team van Bertin Mampaka zal vervoegen als voorzitter van het Brusselse parlement.

Hij zal de rol van “rechterhand” van de voorzitter van de Assemblee op zich nemen, een positie die hij als invloedrijker beschouwt dan zijn 25e plaats op de regionale lijst van DéFI bij de laatste verkiezingen. Concreet weerspiegelt deze verandering van kamp een afstemming op een geclaimd sociaal en economisch liberalisme, gericht op de middenklasse en de verlaging van belastingen op arbeid, waarden die hij beweert altijd te hebben verdedigd.

Brussel na de crisis: de opkomst van een nieuw politiek landschap

De hoofdstad komt uit een ongekende crisis van meer dan 600 dagen politieke impasse voorafgaand aan de benoeming van Boris Dilliès (MR) tot minister-president. De lokale en regionale verkiezingen van 2024 hebben de kaarten grondig herschikt: de MR is sterker uit de bus gekomen, terwijl DéFI te kampen heeft met een sterke interne verdeeldheid. Deze context van herschikking heeft de grote partijen bevoordeeld die bereid zijn om talent te absorberen en meer verantwoordelijkheden te beloven.

In de praktijk is de komst van De Bock naar de MR een teken van een bredere convergentiebeweging rond de Franstalige liberale partij, die op haar nieuwe voorzitter Georges-Louis Bouchez rekent om haar invloed uit te breiden. Volgens hem illustreert deze aanwerving het vermogen van de MR “om mensen samen te brengen rond een programma dat werk, zin voor inspanning en individuele emancipatie herwaardeert”.

Gevolgen voor DéFI en de kwetsbaarheid van kleine partijen

Voor DéFI accentueert het vertrek van haar historische fractieleider de perceptie van een partij die de weg kwijt is. Zonder een van haar meest ervaren leiders loopt de kleine liberale partij het risico dat haar profiel verzwakt, zelfs nu ze een periode van interne spanningen doormaakt sinds de verkiezing van Sophie Rohonyi tot voorzitter. Dit verlies kan door de kiezers ook worden gezien als een gebrek aan politieke samenhang.

Afgezien van het geval van De Bock doet deze exodus van talent de vraag rijzen naar het voortbestaan van kleinere partijen tegenover de opkomst van de grote partijen. Op lange termijn zou de herverdeling de bipolarisatie van het Brusselse landschap kunnen accentueren, waardoor de diversiteit van stemmen in de regionale en gemeentelijke parlementen afneemt.

MR erop uit om de middenklasse en talent te veroveren

Het aantrekken van Emmanuel De Bock maakt deel uit van de verklaarde strategie van de MR om verkozenen met aanzienlijke ervaring aan te trekken. Door een sleutelrol aan te bieden binnen de Brusselse instelling, doet de liberale partij een beroep op diegenen die zich onderbezet voelen binnen hun partij van herkomst. De belofte van een “bredere wervingscampagne” in de komende weken bevestigt deze dynamiek van openheid.

Sommige waarnemers zien dit echter ook als een vorm van opportunisme: door DéFI te verlaten, behoudt De Bock zijn lokale mandaten in Ukkel terwijl hij profiteert van de overwinning van de MR op regionaal niveau. Dit dubbele lidmaatschap doet vragen rijzen over de consistentie van de verkiezingsverbintenissen en het evenwicht tussen overtuigingen en politieke carrière.

Vooruitzichten en open vragen

Aan het begin van de nieuwe Brusselse legislatuur blijven een aantal vragen onbeantwoord. Ten eerste, welke garanties heeft De Bock gekregen om zijn vertrek te rechtvaardigen? Ten tweede, zouden andere DéFI-leiders zijn voorbeeld kunnen volgen? Ten slotte, zal deze verandering de stabiliteit van de regering in Brussel echt versterken, of zal ze de kloof tussen de traditionele allianties en de kleinere partijen vergroten?

In de praktijk zal wat er verder gebeurt ook afhangen van het vermogen van DéFI om zichzelf te vernieuwen en zijn leiderschap opnieuw samen te stellen, evenals van de doeltreffendheid van de MR om deze nieuwkomers te integreren zonder zijn programma te verwateren. Op lange termijn zou de huidige hergroepering het machtsevenwicht in Brussel kunnen hertekenen en de volgende allianties kunnen bepalen, met de vertegenwoordiging van de middenklasse als centraal thema.